Yönetim Sözlüğü

Aranan Kavram

Argyris, C.

Örgütler belirli hedeflere ulaşmak için geliştirilen işbirlikçi faaliyetler ile bireyler gibi olgunlaşma evreleri olan ve bireysel kısıtların üstesinden sözü edilen olgunlaşma evreleri ile gelebilen sistemlerdir. Örgütlerin devamlılıkları bireylerin örgütsel işbirlikçi faaliyetlere sağladıkları bireysel katkılar ile sağlanır. Argyris, C.’ye göre örgütün temel biçimsel özellikleri bireylerin olgunlaşmasında engel teşkil ederken kendilerini geliştirememelerine de neden olur. Argyris, C. işbölümü, önderlik, emir-komuta zinciri ve denetim alanı gibi temel örgüt ilkelerinin, olgun bireylerin nitelikleri ile örtüşmediğini belirtirken, örgüt yapılarının doğaları gereği bireylerin; özgün yanlarını baskılayarak, sosyal yönlerini kısıtlayarak ve yeteneklerini denetim altında tutarak yabancılaştıklarını savunur. Temel örgüt ilkelerinin olgun insanların niteliklerine zıt olmasının; çalışan tepkisi ile mücadele etme, işi terk etme, yalandan çalışma, vurdumduymazlık vb. sonuçlar doğurduğuna dikkat çekilir.
Argyris, C. deneylerinde, örgüt içinde bireylere yükselme ve serbest yetki kullanma olanağının verilmesi ile güdülemenin örgütsel amaçlara ulaşmada önemli rolü olduğunu ispat etmeye çalışır. Örgüt içinde sorumluluk alanları artan bireylerin olgunlaşarak, kendileri ve örgütlerine daha faydalı oldukları ifade edilir. Argyris, C. geliştirdiği Olgunlaşma Kuramı’nda, bireylerin örgütlere değil, örgütlerin bireylere hizmet etmelerini sağlama yolunda bir bilinç oluşturmanın daha önemli olduğuna vurgu yapar.

Günün Kavramı

Etik

Etik, bireylerin değerleri ile doğrudan ilişkili olan, değer yaratan ve değerin taşıyıcısı olarak kabul edilen önemli bir disiplin olarak tanımlanır. Etik; ahlaki görüş ve öğretileri irdeleyip sınıflandıran, mevcut benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyarak değerlendiren felsefe disiplini olarak kabul edilirken, ahlak; birey, grup ve toplum düzeyinde yaşananlar şeklinde ifade edilir. Bireylerin kabul ettiği norm ve kurallar bütünü olan ahlak, olgusal ve tarihsel olarak yaşanan bir pratik şeklinde ve yerel vurgusu ile anlatılırken, etik; sözü edilen eylemin teorisi şeklinde ve evrensel olarak açıklanır.
Etik kavramının kişi, grup, kültür, örgüt veya dış çevre kaynaklı birçok faktörden etkilendiği kabul edilir. Örgüt etiğinin, karmaşık manevi ve ahlaki sorunları çözmede uygulandığı görülür. İş ilişkilerinde doğru ile yanlış veya iyi ile kötü durumların netleştirilmesini sağladığı vurgulanır. Davranışın etik olduğunun değerlendirilmesindeki standartları belirlediği ifade edilir. Etik karar verme ilkelerinin; hak, adalet, evrensellik, görev, faydacı yaklaşım ve görecelik çerçevesinde ele alındığı belirtilir.

Bunu Biliyor muydunuz?

Bauman, Z.

Bauman, Z.’yegöre bürokrasi, bireyleri örgütsel bir disiplinin içine hapsederek, üstlerin emirlerine başka türlü davranmayı gerektiren hiçbir uyaranı dikkate almaksızın itaat etmeyi ve örgüte bağlılığı körükleyerek üstlerin emirleriyle saptanan kararların yararlılığını herşeyin üzerinde tutmayı sağlar. Bauman, Z. 2. Dünya Savaşı sırasında yaşanan Yahudi Soykırımı gibi büyük felaketlerin, ancak modern toplumla bağlantılı olan bürokratik kurumların gelişimiyle olanaklı hale geldiğini ileri sürer. Örgütsel bağımlılığın, bütünün fikir ve hedeflerini her türlü bağdan üstün tutmayı beraberinde getirdiğine ve bireyin kimliğini buna göre oluşturduğuna inanılmaktadır. Modern topluma özgü bürokratizasyonun, Soykırımın gerçekleşmesi için gerekli olan ahlâki ve teknik zemini sağladığını vurgulanmıştır. Bürokrasilerde sorumluluk duygusunun zayıfladığına inanan Bauman, Z.’ın, modern devletin doğasından hareket eden bir çözümleme çabası içinde olduğu anlaşılmaktadır.

Kelime Öner

Son Aranan Kavramlar

    Yeni Eklenen Kavramlar

    Kitap Öner