Yönetim Sözlüğü

Aranan Kavram

Bürokratik Yetki

Weber, M. toplumdaki otoritenin kaynağını ve şekillerini inceleyerek üç tür yetki (geleneksel, karizmatik, bürokratik) üzerinde durmuştur. Bürokratik yetki; uygulanan kuralların yasallığına ve sözü edilen kurallara bağlı olarak yetkiyi kullananların emir verme hakkında sahip olduğu inancına yönelik rasyonel-yasal temeli olan, seçim veya atamayla kazanılan, örgüt içi pozisyondan ötürü verilen meşru yetki olarak tanımlanır. Sözü edilen yetki; yönetimde devamlılık sağlayan yönetsel pozisyondaki işgörenlerin yetenek ve becerilerine göre rasyonel yöntemlerle seçildikleri, üstlere, kapsamının ve sınırlarının kesin olarak belirlendiği yetkilerini kullanmaları için yasal olanak ve araçların sağlandığı bir anlayışı ifade eder. Weber, M., sözü edilen ilkelerle kurulan örgütün tam ayarlı bir makine gibi çalışarak kalıcı bir yönetim yapısına sahip olacağını savunur.

Günün Kavramı

Entropi

Entropi, düzensizlik, belirsizlik, kaos, karmaşıklık, örgütlenememe, iletişimsizlik, denge ve enerji kaybı sonucu, sistem olarak ifade edilen bütünde, faaliyetlerin durması yönünde yaşanan bir eğilimi anlatmak için kullanılır. 
Niteliği ve büyüklüğünden bağımsız olarak tüm sistemlerde entropi eğilimi olduğu vurgulanır. Örgütsel enerjinin öğeler arasındaki etkileşimi ile ortaya çıkan örgütsel faaliyetlerde entropi görülür. Enerji dönüşümünü içeren ekonomik, politik, ekolojik ve yönetsel faaliyetlerin entropi ile ilişkilendirilmelerinin doğru yorumlanmalarını sağladığı ifade edilir.
Entropi kapalı sistemlerde kuvvetli ve belirli bir süre sonunda sistemi durduran en önemli faktör olarak ele alınırken, açık sistemlerde durdurulabilir niteliğe sahip olarak kabul edilir. Bu bağlamda, dengeli durumlarını koruma özellikleri olan açık sistemler, entropinin etkilerini yok edici veya zayıflatıcı yönde dış çevreleri ile ilişkilerini geliştirmeye yönelik faaliyetlerde (teknolojilerini yenileme, süreçlerini iyileştirme, farklı ürünler tasarlama, insan kaynaklarını eğitme vb.) bulunarak yarattıkları “negatif entropi” (negentropi) ile yaşamlarını sürdürürler.
Biyolojik bir sistemde “maksimum entropi” ölüm ile anlatılırken, sosyal sistemlerde düzensizlik ve dağılma anlamında kullanılır. Toplumsal düzensizlik nedeniyle faydaya dönüştürülemeden tüketilen sosyal enerji “sosyal entropi” olarak ifade edilir. 

Bunu Biliyor muydunuz?

Durkheim, E.

Durkheim, E. toplumsal olanın bireysel olan üzerinde önceliği olduğunu ve toplumun bilimsel düzeyde incelenebileceğini, ek olarak toplumsal sorunların bireylere dayandırılabileceğini belirtir. Başka bir ifadeyle sosyal olguları, objektif gözlemlerden yararlanarak bilimsel analiz ile açıklamanın önemine vurgu yapar. 
Toplumun gözlem ve ölçme ile araştırılması gereken toplumsal olgulardan (ahlak, kolektif bilinç, maddi olmayan toplumsal akımlar vb.) oluştuğunu anlatarak sosyolojiyi bir disiplin olarak ifade eder. Toplumsal olguların bireylerin yaşamları üzerindeki kısıtlayıcı etkisinden bahsederek, kendi gerçeklikleri ile incelenmeleri gerektiğini belirtir. Başka bir ifadeyle, toplumsal olguların şeyler olarak incelenmesi gerektiğini ve toplumların bireylerin yaşamlarından daha fazla bir şey ifade ettiğini öne sürer. 
Durkheim, E.’nin, modern endüstriyel toplumun ürettiği yeni bir dayanışmaya vurgu yaptığı görülür. Düşük düzeyde işbölümünün bulunduğu, inançlarla birbirine bağlı geleneksel kültürlerde yer alan kolektif bilinç ile ortaya çıkan mekanik dayanışma iken organik dayanışmanın, işbölümü ile düzenlenen ve karşılıklı bağımlılığa dayalı şekilde oluştuğunu ifade eder. Mekanik dayanışmanın baskıcı yasalarla, organik dayanışmanın ise onarıcı yasal sistemlerle ilişkili olduğunu belirtir.
Örgüt teorisinin gelişimine katkı sağlayan Durkheim, E.’nin, hiyerarşi ve görev tanımlarında var olan karşılıklı bağlılığa vurgu yaptığı, formel ve informel örgütler arasındaki farkı ortaya koyduğu ve toplumdaki işbölümünü tetikleyenin uzmanlaşmadaki artış olduğunu vurguladığı görülür. 

Kelime Öner

Son Aranan Kavramlar

    Yeni Eklenen Kavramlar

    Kitap Öner