Yönetim Sözlüğü

Aranan Kavram

Beklenti Kuramı

Motivasyon teorilerinden, bireylerin nasıl güdülendiklerinin bulunmaya çalışıldığı “süreç kuramları” arasında yer alır. Bireylerin performanslarını yükseltmek için sarf ettikleri çaba ve elde edecekleri ödüle verdikleri değer ile ödüle ulaşma ihtimalini algılamaları olarak tanımlanan teoridir. Teoride bir davranış eğiliminin, davranışın sonucuna ilişkin beklentisine ve sonucun birey için çekiciliğine bağlı olduğu anlatılır. Bireyler, olumlu bir performans değerleme elde edeceklerini bildiklerinde, yüksek düzeyde çaba göstererek ve olumlu performanslarına yönelik olarak, bireysel hedeflerini tatmin edici ödüllerin sahibi olurlar. Vroom, A. V. H. ‘un (1964) oluşturduğu motivasyon teorisinde, bireysel davranış, davranışın sonuçlarının algılanan değerine (valans, çekicilik) göre açıklanır. Bireyler, hedeflerine ulaşmak için performans-ödül hesabını yaparak, bilinçli bir şekilde tercihlerini yaparlar. Modelde, çabanın sonucunda performansa ulaşmak “beklenti”, performansın bireye ödül getirmesi “araçsallık”, ödülün bireyin gözündeki değeri “çekicilik” kavramları ile açıklanır. Beklenti Teorisi, bireylerin işlerinde güdülenmeme sebeplerini ortaya koyar. Her bireyin güdülenmesini açıklayacak evrensel ilkeleri belirlemenin olanaklı olmadığını ifade eden Vroom, A. V. H.’un oluşturduğu teoriyi Porter, L. W. ve Lawler, E. E. geliştirirler. Harcanan çabanın doğrudan performansı yönlendirmediğini ifade eden Porter, L. W. ve Lawler,  E. E. çaba ve performans arasına; bireyin “kişisel beceri ve özelliklerini”, “rol algısını” ve “içsel ve dışsal ödüllerinin doğasını (bireyin kendi veya işyeri kaynaklı ödüller)” dahil ederek, söz konusu değişkenlerin daha iyi performansı sağladıklarını savunurlar. 
 

Günün Kavramı

Entropi

Entropi, düzensizlik, belirsizlik, kaos, karmaşıklık, örgütlenememe, iletişimsizlik, denge ve enerji kaybı sonucu, sistem olarak ifade edilen bütünde, faaliyetlerin durması yönünde yaşanan bir eğilimi anlatmak için kullanılır. 
Niteliği ve büyüklüğünden bağımsız olarak tüm sistemlerde entropi eğilimi olduğu vurgulanır. Örgütsel enerjinin öğeler arasındaki etkileşimi ile ortaya çıkan örgütsel faaliyetlerde entropi görülür. Enerji dönüşümünü içeren ekonomik, politik, ekolojik ve yönetsel faaliyetlerin entropi ile ilişkilendirilmelerinin doğru yorumlanmalarını sağladığı ifade edilir.
Entropi kapalı sistemlerde kuvvetli ve belirli bir süre sonunda sistemi durduran en önemli faktör olarak ele alınırken, açık sistemlerde durdurulabilir niteliğe sahip olarak kabul edilir. Bu bağlamda, dengeli durumlarını koruma özellikleri olan açık sistemler, entropinin etkilerini yok edici veya zayıflatıcı yönde dış çevreleri ile ilişkilerini geliştirmeye yönelik faaliyetlerde (teknolojilerini yenileme, süreçlerini iyileştirme, farklı ürünler tasarlama, insan kaynaklarını eğitme vb.) bulunarak yarattıkları “negatif entropi” (negentropi) ile yaşamlarını sürdürürler.
Biyolojik bir sistemde “maksimum entropi” ölüm ile anlatılırken, sosyal sistemlerde düzensizlik ve dağılma anlamında kullanılır. Toplumsal düzensizlik nedeniyle faydaya dönüştürülemeden tüketilen sosyal enerji “sosyal entropi” olarak ifade edilir. 

Bunu Biliyor muydunuz?

Empati

Empati, içsel olarak etkilenmiş, duygulanmış bireyin durumunu ifade etmek için kullanılır. Bireyler arası ilişkiler bağlamında karşı tarafı diğeri olarak anlama potansiyelini tahmin etmeye yönelik çaba veya karşı tarafın tepkilerini öngörebilme kapasitesi olarak ifade edilir. Empatik bireyin, diğerinin duygularını hissedebilen ve karşı tarafın bakış açısından bakabilen olduğu kabul edilir. Bireyin kendini diğerinin yerine koyabilmesinin, kendini merkeze alarak dünyaya ve diğerine oradan bakmak yerine, kendinden çıkarak diğerinin bakış açısına yerleşmesi ile mümkün olduğu vurgulanır.

Kelime Öner

Son Aranan Kavramlar

    Yeni Eklenen Kavramlar

    Kitap Öner